Przedstawienie.
Biblia czyli Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, to zbiór ksiąg religijnych juda-izmu i chrześcijaństwa.
Składają się na nią 73 księgi: 46 Starego Testamentu i 27 Nowego Testamentu, i zestaw ten jest kanonicznie nienaruszalny.
Księgi te pisane były w ciągu wieków przez różnych autorów. Oryginalne teksty zostały spisane w trzech różnych językach: hebrajskim , aramejskim i greckim.
Materię „Starego Testamentu” stanowią wydarzenia z doby poprzedzającej przyjście Chry-stusa na świat i wykład wiary tzw. Starego Zakonu. Zbiór zaczyna „Pięcioksiąg”, przypisywany prawodawcy i wodzowi narodu izraelskiego, Mojżeszowi.
Pierwsza jego część: „Księga Rodzaju”, opowiada o powstaniu świata, stworzeniu czło-wieka, wygnaniu z raju Adama i Ewy, ich synach Kainie i Ablu, potopie i Noem, a kończy ją opowieść o wieży Babel.
Kolejne: „Księgi Historyczne”, przedstawiają dzieje narodu izraelskiego, a „Księgi Mą-drościowe” (dydaktyczne) - m.in. prezentują: — przypowieść o Hiobie, — niepowtarzalny zbiór pieśni lirycznych, „Psalmów”, przypisywanych królowi Dawidowi, — monolog filo-zoficzny kaznodziei - koheleta ze słynnym refrenem „Marność nad marnościami”, — od-czytywaną jako liryczny poemat symboliczny, alegorię miłości oblubieńczej Boga i duszy ludzkiej, „Pieśń nad Pieśniami”.
Księgi „Nowego Testamentu” opowiadają dzieje Chrystusa i Rodziny Świętej, mówią o działalności Apostołów już po śmierci Chrystusa. Wykładają nauki Chrystusowe.
Do kanonu należą: „Księgi historyczne” na które składają się: — Ewangelie, w dosłow-nym tłumaczeniu: „radosne wieści, dobre nowiny”, według trzech synoptyków : św. Ma-teusza, Marka i Łukasza oraz czwarta, w powszechnym mniemaniu najpiękniejsza, naj-oryginalniejsza i najgłębsza, św. Jana; — Dzieje Apostolskie, przedstawiające apostolską działalność świętych Piotra i Pawła , obrazujące rozpowszechnianie się idei chrześcijań-stwa, spisane prawdopodobnie przez św. Łukasza, ucznia tego ostatniego oraz 21 listów apostolskich, w tym aż 14 pisanych przez św. Pawła, a 7 przez innych Apostołów.— Księga prorocza czyli Apokalipsa (objawienie) napisana przez św. Jana.
Awans społeczny i kulturalny autora „Chłopów” był niesłychany. Syn wiejskie-go organisty urodzony we wsi Kobiele Wielkie, po 57 latach burzliwego życia został w 1924 roku laureatem literackiej Nagrody Nobla. Był wyjątkiem w epo-ce, którą zdominowała liryka, odwrócenie się od świata zewnętrznego i poszu-kiwanie tematów w tajemnicach ludzkiej psychiki. Reymont natomiast był twórcą dążącym do wiernego odtworzenia rzeczywistości poznawanej za pomo-cą zmysłów. Bohaterów swoich utworów budował w oparciu o własne doświad-czenia, przeżycia i obserwacje.
Praca nad dziełem rozpoczęła się dość prozaicznie, Reymont podpisał w 1897 r. umowę z redakcją „Tygodnika Ilustrowanego, zobowiązując się napisać tetralo-gię zat. „Chłopi”. Jednak kłopoty zdrowotne, a później wypadek kolejowy (li-piec 1900 r.) spowodowały, że pisanie powieści rozciągnęło się na lat dziesięć. Druk rozpoczęto w 3 numerze „Tygodnika” w 1902 r. Prenumeratorzy pisma wkrótce otrzymali wydanie książkowe pierwszego tomu zat. „Jesień”. Dwa lata później, tj. w roku 1904, wyszła pełna edycja dwu pierwszych tomów, „Jesień” i „Zima”. Trzeci tom, „Wiosna”, pojawił się w druku dopiero w 1906 r., a ostatni, „Lato”, w trzy lata później.
Powieść, ukończona, jak głosi data na jej rękopisie, 2 maja 1895 r. o godz. 3 po południu, była drukowana w „Tygodniku Ilustrowanym" od dnia 5 października 1895 r. do końca roku następnego. Wydanie książkowe ukazało się w roku 1897. Powieść zaskoczyła zarówno czytelników jak i krytyków. Znano bowiem Prusa jako zdeklarowanego przeciwnika powieści o tematyce historycznej, namiętnego natomiast obserwatora współczesności, dążącego do jej poznania, zrozumienia i znalezienia dróg naprawy.
Szybko jednak przekonano się, że co prawda inspiracją do napisania utworu były zainteresowania pisarza Egiptem, ojczyzną najstarszej cywilizacji świata, ale w rzeczywistości jest on nie powieścią historyczna, lecz traktatem o państwie i władzy.
Czas i miejsce akcji
Wydarzenia toczą się w XI w. p. n.e., w okresie panowania dwudziestej dynastii faraonów i okresie zwycięstwa nad nimi kasty kapłańskiej.
Miejscem akcji jest Egipt, egzotyczna kraina rozciągająca się wzdłuż Nilu, w której panuje politeizm, kult zwierząt (wół Apis, krokodyle, skarabeusze), a kapłani są monoteistami. Powszechne przekonanie, że zniszczenie ciała uniemożliwia unieśmiertelnienie się duszy stało przyczyną powstania tradycji i obrzędowości (m. in. balsamowanie, piramidy). Faraon uznawany jest za „syna Słońca", a zatem istotę równą bogom.
Ramzes XII i jego syn to postacie wykreowane przez pisarza (rzeczywistości Herhor objął władzę po Ramzesie XI). W powieści Ramzes XIII jest młodszym, czwartym synem, jego starsze rodzeństwo nie wykazało potrzebnych władcy przymiotów umysłowych i fizycznych, jedynie im, wnuk arcykapłana, jest silny i mądry.
Zakłady bukmacherskie online zakłady bukmacherskie
Podobnie jak pieśni, fraszki pisał Kochanowski przez całe życie. W ciągu całej z górą dwu-dziestoletniej działalności poety powstało ich ponad trzysta. Na krótko przed śmiercią, w 1584 roku, autor wydał je w Krakowie w drukarni Łazarzowej, a o ich popularności może świadczyć fakt, iż wkrótce pojawiły się nowe wydania.
Fraszka - drobny utwór poetycki wierszem, często o charakterze żartobliwym, oparty na dow-cipnym pomyśle, będący odmianą epigramatu. Nazwę gatunkową wprowadził z włoskiego („frasca” - drobiazg, głupstewko) Jan Kochanowski, który swoimi „Fraszkami” ustalił obowiązujący wzór stylistyczny. Pierwowzór fraszek w literaturze polskiej dał Mikołaj Rej w „Figlikach”.
Liczne fraszki Kochanowskiego charakteryzuje różnorodność:
— tematu (portreciki znajomych, zdarzenia, scenki obyczajowe, rozważania filozoficzne, iro-niczne refleksje, rozważania na temat własnej twórczości),
— tonu (żartobliwe, humorystyczne, satyryczne, frywolne obok bardzo poważnych)
— długości (od dwuwierszowych po kilkudziesięciowersowych),
Skłonność do:
— zwięzłości (zbliżenie do epigramatu),
— wyraźnego wskazywanie zasadniczej myśli (pointa),
— konsekwencji rytmicznej (rymy parzyste aa bb cc, półtorazgłoskowe, żeńskie.
sts sts
Wśród utworów Ignacego Krasickiego ogłoszonych w latach 1775 -1779 „Monachoma-chia, czyli wojna mnichów” jest zjawiskiem wyjątkowym i niespodziewanym. Ukaza-nie się bowiem utworu drukiem nastąpiło prawdopodobnie bez zgody i wiedzy autora i za-pewnie z tego właśnie powodu dwie pierwsze edycje z sierpnia 1778 r. były wyjątkowo niestaranne.
Poemat powstał w czasie pobytu Krasickiego w Poczdamie, na przełomie roku 1776 i 1777r.
Gatunek
„Monachomachia” jest poematem heroikomicznym czyli parodią poematu heroicznego (eposu bohaterskiego). Jego dzieje sięgają V w. p.n.e., kiedy to powstała „Batrachomiomachia”, po-emat grecki opiewający wojnę żab z myszami - parodię „Iliady” Homera. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest komizm oparty przede wszystkim na kontraście pomiędzy rangą boha-terów, a sposobem ich działania i zachowania. Naruszenie obowiązującej w poetykach kla-sycznych zasady decorum tj. zgodności formy i treści (pisanie stylem podniosłym o sprawach błahych i śmiesznych).
Umiejscowienie akcji
W „Wojnie mnichów” brak wskazówek topograficznych i architektonicznych pozwalających uściślić teren działań bohaterów utworu. Szczegółowy obraz miasta, który jest tłem poematu, kreślony grubą linią (trzecia oktawa pieśni I), wyzbyty cech szczególnych to przejaw metody literackiej Krasickiego.
Satyra ma charakter ogólnopolski i miasteczku świata fikcyjnego w poemacie odpowiada co najmniej połowa ówczesnych miast Rzeczypospolitej.
Czas akcji
Wydarzenia mają miejsce w okresie rządów Stanisława Augusta. Wyrzeka na niego o. Eli-ziusz za to, że król tępi pijaństwo, a szerzy „gust książek (P.III, w.43-48). Ale na zacofanej prowincji zakonnicy prowadzą życie takie samo, jak w czasach saskich.
Maria Konopnicka już jako sławna poetka ogłosiła cztery zbiory nowel. Wypełniły je głównie portrety i biografie różnych postaci ludowych. Współczuciu ich niedoli towarzyszy tu szacu-nek dla ich wrażliwości moralnej, wielkoduszności, subtelnej nieraz kultury uczuciowej. Bo-haterowie Konopnickiej nie tylko znajdują się w sytuacjach tragicznych, ale i potrafią je świa-domie, godnie, z poczuciem odpowiedzialności moralnej, a nieraz z heroizmem przeżywać.
• U Konopnickiej bohater ludowy, niegdyś tylko obiekt „pracy u podstaw”, traktowany z li-tością, ale i wzgardą, stał się dopiero reprezentantem powszechnych prawd o kondycji ludz-kiej, wzorem męstwa i godności wobec nieszczęścia czyhającego na człowieka.
Konopnicka z sarkastyczną dosadnością zaatakowała bezduszną obojętność i obłudę współ-czesnych instytucji społeczeństwa burżuazyjnego („Miłosierdzie gminy”)
• Warsztat nowelistyczny pisarki kształtował się w latach, gdy walcząca i arogancka publicy-styka pozytywizmu ustąpiła miejsca dojrzałej i przedmiotowej prozie realistycznej.
Dla większości nowel postyczniowych materiał ideowy i artystyczny stanowiła publicystyka, gdy dla Konopnickiej - reportaż. Praktyka w „Świcie” nauczyła ja gromadzić, selekcjonować i zestawiać fakty, by ich wymowy nie osłabiał i nie przeinaczał komentarz narratora.
• Trzecioosobowego narratora, który wie absolutnie wszystko o opowiadanym świecie nie-często dopuszcza do głosu. Zachowuje on się powściągliwie, nawet, gdy przedmiotem opo-wieści jest świat wewnętrzny bohatera (jego uczucia, przeżycia). Częstym też chwytem jest opowiadanie z zewnątrz, ale jakby z perspektywy uczestnika zdarzeń, z rozumiejącą niby-akceptacją postaw bohaterów (czytelnik postawiony zostaje przed groza nagich faktów).
fortuna fortuna
„Konrad Wallenrod” jest poematem, który zapoczątkował w historii literatury okres, w któ-rym:
• problematyka narodowa i sprawy związane z walką o niepodległość wysunęły się na plan pierwszy,
• literatura stała się narzędziem kształtowania uczuć patriotycznych i utrzymywania świa-domości narodowej.
Utwór ukazał się w Petersburgu w r. 1828. Mickiewicz przebywał w tym czasie (od 1824 r.) w Rosji na przymusowym wygnaniu. Przeżył powstanie dekabrystów (wśród których miał przy-jaciół: Konratijewa Rylejewa, Aleksandra Bestużowa), którego klęska uświadomiła mu potęgę carskiej Rosji i błędną ideologię szlachetnych rewolucjonistów, którzy tę potęgę próbowali złamać w samotnej, bo oderwanej od mas ludowych, walce.
U źródeł genezy poematu tkwią trudne do rozstrzygnięcia problemy natury patriotycznej i mo-ralnej: — Jaka jest droga skutecznej walki z tyranem? — Jak powinien się bronić niewielki naród zagrożony unicestwieniem? — Jak się ma w takiej sytuacji zachować jednostka świa-doma swoich obowiązków patriotycznych? — Czy istnieje granica moralności, której nie wolno przekroczyć w imię najwyższych wartości patriotycznych?
Utwór poprzedza motto z dzieła włoskiego pisarza politycznego okresu odrodzenia, Niccolo Machiavellego, zat. „Książę”. W tłumaczeniu brzmi ono: „Musicie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walki... trzeba być lisem... i lwem”. Orientuje ono w tematyce poematu: dwu do-stępnych taktykach walki: „lisiej” - podstępnej, chytrej (tajne spiski) i „lwiej” - otwartej, bez-pośredniej. Obór orientacji „lisiej” ma charakter wyboru etycznego i związany jest z zasadni-czymi rozterkami moralnymi (chodziło nie tylko o metody działania, podstęp i kłamstwo, ale przede wszystkim o konieczność złamania przysięgi składanej na wierność carowi, który ko-ronował się na króla Polski).
Dla ukrycia przed cenzurą carską politycznej aktualności utworu już Przedmowie autor za-pewnia czytelnika o zamierzchłej przeszłości opisanych wydarzeń.
Rzeczywiście akcja dotyczy dziejów dawnej Litwy i jest opowieścią o losach tajemniczego mistrza krzyżackiego, Konrada Wallenroda. Nie jest to jednak, sugerowana podtytułem, po-wieść historyczna, w osobie tytułowego bohatera poeta skupił rysy kilku postaci (głównie dzieje autentycznego mistrza, przygodę rycerza Waltera von Stadion, który uprowadził córkę Kiejstuta i osiadł w Moguncji, historię Litwina Alfa wychowanego na dworze krzyżackim).